THƯ TRẢ LỜI CÂU HỎI THỨ 3 CỦA BẠN ĐẶNG NGỌC THĂNG (ĐHGT)
Bạn ĐNT thân mến !
Bạn có 3 câu hỏi đặt ra với Diễn đàn chiến sỹ bảo vệ Thành cổ ( DĐCSTCQT) 1972; chúng tôi đã gặp ông Trần Ngọc Long là một trong hai nhân vật được Bạn nêu trong câu hỏi thứ 3. DĐCSTCQT 1972 xin tường trình cuộc trò chuyện lý thú với ông Trần Ngọc Long và cũng là nội dung trả lời ĐNT cùng đồng đội và bạn đọc quan tâm đến câu hỏi này. Sau đây là nội dung cụ thể:
DĐCSTCQT: Thưa Ông, chúng tôi được biết ông đã có những năm tháng là cán bộ thuộc sư đoàn 320b?
Trần Ngọc Long (TNL): Vâng, tôi cũng như nhiều đồng đội khác may mắn sớm có mặt trong số cán bộ được điều động về sư đoàn 320b ngay từ những ngày đầu thành lập vào giữa năm 1965; sau giải phóng miền Nam sư đoàn được đổi phiên hiệu là sư đoàn 390 thuộc quân đoàn I
DĐCSTCQT: Nhưng những năm tháng sư đoàn 320b làm nhiệm vụ chiến đấu tại chiến trường Quảng Trị ông còn ở đó?
TNL: (cười tươi), lại một lần may mắn nữa đến với tôi, đời lính ai cũng thường trải qua nhiều đơn vị nhất là trong chiến tranh, tôi cũng như thế song không biết cơ may nào đã dẫn, khi sư đoàn 320b vào chiến trường Quảng Trị tôi lại được trở về đứng trong đội ngũ của sư đoàn (nụ cười dí dỏm kèm theo): Cha ông ta xưa có câu “cóc chết 3 năm quay đầu về núi”, nhưng trường hợp này của tôi thì “người lính thoát chết quay đầu về sư đoàn”.
DĐCSTCQT: Vậy năm 1973, Đại tướng Võ Nguyên Giáp vào thăm chiến trường Quảng Trị ông có ở đó?
TNL: Nói rõ là Đại tướng vào thị sát chiến trường Quảng Trị tại Cửa Việt chứ không phải như cấp trên chỉ đến thăm cấp dưới như hiện nay. Ngày đó không những tôi ở đó mà còn phải lo thực hiện trọng trách nhiệm vụ của chúng tôi. . .
DĐCSTCQT: Trọng trách . . .?
TNL: . . .bảo vệ, dẫn đường để Đại tướng và đoàn cán bộ tháp tùng Đại tướng từ nam sông Bến Hải đến bắc Cửa Việt, nơi Đại tướng đứng quan sát toàn bộ khu vực nam – bắc Cửa Việt nhưng tập trung phía nam Cửa Việt, ở đó có cảng Mỹ (quân cảng) và thương cảng (cảng dân sự) trên dải cát rộng khoảng 4 đến 6 km chiều sâu trải dài theo mép nước từ địa phận các thôn Phó Hội, Tường Vân I và II, Hà Tây I và II, Vĩnh Huê I và II kéo dọc bờ biển theo hướng nam trên đất huyện Triệu Phong; nơi đây Bộ Tư lệnh Cánh Đông đứng đầu là Thượng tá Sùng Lãm (đã là cố Trung tướng) Tư lệnh và Thượng tá Nguyễn Huân (nay là Trung tướng) Chính ủy chỉ huy các lực lượng dưới quyền thực hiện trận phản công thắng lợi vang dội vào ngày 31 tháng 01 năm 1973. . .
DĐCSTCQT: Chà! Thế là chúng tôi cũng may mắn mong ông cho biết một chiến công oanh liệt, tuyệt vời tại mảnh đất nam Cửa Việt hồi đó và nơi đây mới dựng xong đài chiến tích của . . .?
TNL: Bạn định hỏi đài chiến tích của đơn vị nào ấy sao?
DĐCSTCQT: Vâng! Và chiến thắng Cửa Việt nữa.
TNL: Ồ, không quan trọng lắm, tôi thiển nghĩ chiến tranh đã qua lâu rồi, những địa danh nào có chiến tích cần lưu giữ cho muôn đời sau thì nên làm miễn là đúng thực tế của nó vì đấy là lịch sử, còn Bạn vẫn muốn biết cụ thể chiến tích tại nam Cửa Việt hồi đó à?
DĐCSTCQT: Vâng, bởi có những lần chúng tôi qua lại trong quá trình đài chiến tích ấy được dựng xây chỉ nghe loáng thoáng mà không rõ như thế nào bởi mỗi dấu ấn lịch sử cũng phải được biết rõ chứ và không thể hiểu nhầm núi Nùng khu bách thảo của Hà nội là gò chiến tích thời vua Quang Trung đại thắng quân Thanh được và ngược lại.
TNL: Hay, Bạn quả là người biết tìm hiểu và tôn trọng lịch sử của thế hệ cha ông, đàn anh đi trước, đúng là con Lạc cháu Hùng.
DĐCSTCQT: Vậy ông nói cho chúng tôi được hiểu rõ về đài chiến tích Cửa Việt.
TNL: Đó là việc của Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch cũng như Bộ Quốc phòng cùng tỉnh Quảng Trị. Tôi chỉ có thể nói tóm tắt sơ lược về chiến công oanh liệt ngày 31/01/1973 của Bộ Tư lệnh Cánh Đông theo hiểu biết của tôi bởi, cũng may mắn trong những tháng năm chiến đấu ấy tôi được giữ trách nhiệm phụ trách công tác tìm hiểu, theo dõi mọi hoạt động của đối phương để tham mưu, báo cáo với Tham mưu Trưởng và Tư lệnh Bộ Tư lệnh Cánh Đông xem xét hạ quyết tâm tác chiến. . .
DĐCSTCQT: Chúng tôi đang muốn được nghe . . .
TNL: Ngay đêm ngày 28/01/1973 hiệp định Pari có hiệu lực về tạm ngừng bắn trên chiến trường thì đối phương đã lợi dụng các yếu tố, đặc biệt là yếu tố đêm tối và nước thủy triều xuống thấp chúng đã bí mật lặng lẽ đưa lực lượng áp sát khu vực cảng Cửa Việt (nam cửa sông) và xung quanh. Trước tình hình đó Bộ Tư lệnh Cánh Đông quyết định phải phản công tiêu diệt lấy lại toàn bộ khu vực đối phương đã lấn chiếm, ngay sau đó phương án thực hành phản công lực lượng đối phương đang lấn chiếm sát khu vực nam cảng Cửa Việt đến Thanh Hội được bắt đầu lúc 06g30 ngày 31 tháng 01 năm 1973 bằng sức mạnh hợp đồng binh chủng thuộc BTL Cánh Đông chỉ huy có: Toàn bộ sư đoàn 320b gồm trung đoàn 27, trung đoàn 48, trung đoàn 64 và các tiểu đoàn chiến đấu, phục vụ chiến đấu; trung đoàn 101 của sư đoàn 325; trung đoàn 24 của sư đoàn 304; tiểu đoàn 7 của trung đoàn 271; lực lượng xe tăng của lữ đoàn 202 và lữ đoàn 203 và các lực lượng khác nữa; được sự chi viện pháo binh của cấp trên (Mặt trận B5); 08g30 hai cụm địch tại nam cảng Cửa Việt và bắc Vĩnh Hòa bị tiêu diệt; 12g30 ta khôi phục hoàn toàn tuyến phòng thủ từ Thanh Hội đến Long Quang. Ngay sau đó BTL Cánh Đông ra lệnh ngừng tiến công; 13g30 ngày 31/01/1972 đối phương xin phép ta để được vào mang xác đồng bọn ở Cửa Việt – Vĩnh Hòa ra khỏi đấy.
DĐCSTCQT: Vậy đài chiến tích tại nam Cửa Việt mới được khánh thành chắc là dấu ấn của trận phản công đó, thưa Ông?
TNL: Tôi chưa rõ, nhưng chắc không thể một trong bấy nhiêu Trung đoàn thuộc quyền chỉ huy của BTL Cánh Đông dám coi đó là biểu tượng chiến thắng của riêng Trung đoàn mình.
DĐCSTCQT: Xin lỗi, vì say sưa được nghe lịch sử chiến thắng Cửa Việt, ông hãy trở lại việc ông tháp tùng Đại tướng Võ Nguyên Giáp từ Bến Hải đến Cửa Việt như thế nào?
TNL: Xin khẳng định, tôi Trần Ngọc Long không có vinh dự được tháp tùng Đại tướng như Bạn nói, đó là trọng trách của cả đoàn cán bộ từ Bộ Quốc phòng đến các cấp dưới trong đó có cả Thượng tá Sùng Lãm,Tư lệnh BTL Cánh Đông của chúng tôi lúc đó. Tôi chỉ được Tư lệnh Sùng Lãm trực tiếp giao nhiệm vụ Tổng chỉ huy các bộ phận gồm Trinh sát, Công binh, Xe tăng, Thông tin, . . . làm nhiệm vụ bảo đảm, bảo vệ, dẫn đường từ nam sông Hiền Lương đến Cửa Việt để Đại tướng và đoàn tháp tùng đi và về an toàn, thế thôi. Còn công việc cụ thể trong nhiệm vụ đó đến nay tôi ngẫm lại thấy có nhiều kỷ niệm hay và lý thú nhưng thôi, lúc khác có thời gian xin kể lại sau, nhiều lắm.
DĐCSTCQT: Vậy mà có bạn đọc hỏi và chúng tôi đã xem thì tại cuối trang 18 hồi ức “Một thời Quảng Trị” Thượng tướng Nguyễn Huy Hiệu viết như là ông Hiệu đang có mặt trong đoàn đi cùng với Đại tướng ở đấy, ông có biết không?
TNL: À, hồi đó tôi không nhìn thấy ông Hiệu măc dù tôi luôn theo sau Tư lệnh Sùng Lãm để sẵn sàng nhận lệnh còn kịp điều hành những người phụ trách của từng bộ phận chứ.
DĐCSTCQT: Ông thì nói, ông Hiệu thì viết trong cùng một sự kiện của Đại tướng đi thị sát chiến trường Quảng Trị, vậy chúng tôi biết tin ai.
TNL: Tôi chỉ biết nói đúng việc mình đã làm, còn tin hay không thì tùy Bạn
DĐCSTCQT: Nhưng còn mọi người chứ.
TNL: A, thì cũng tùy mọi người; tốt nhất Bạn hỏi thẳng tác giả “Một thời Quảng Trị” tôi tin ông Hiệu sẽ nói đúng sự thật thôi vì ông ấy có cấp bậc và vị thế xã hội còn cao hơn mình nhiều !
DĐCSTCQT: Cảm ơn Đại tá Trần Ngọc Long.
Hiện Thực (ghi chép)
doanthachhan.vn Diễn đàn chiến sỹ bảo vệ Thành cổ Quảng Trị 1972