THƯ TRẢ LỜI CÂU HỎI THỨ 2 CỦA BẠN ĐẶNG NGỌC THĂNG (ĐHGT)
Bạn ĐNT thân mến !
Thư trước, DĐCSBVTCQT đã trả lời ĐNT về câu hỏi thứ 3; cảm ơn ĐNT đã nhận và hài lòng về nội dung trả lời của chúng tôi, nhân đây DĐCSBVTCQT cũng cảm ơn bạn Rừng Thông Đà Lạt đã có ý kiến tham gia làm rõ thêm, sát thực hơn nữa về sự không có mặt của tác giả cuốn hồi ức “MỘT THỜI QUẢNG TRỊ” trong chuyến đi thị sát mặt trận Quảng Trị năm 1973 của cố Đại tướng Võ Nguyên Giáp để ĐNT, đồng đội cùng bạn đọc khác quan tâm hiểu đúng, tránh ngộ nhận như chính tác giả đã viết tại cuối trang 18 trong “Một thời Quảng Trị”. Lần này DĐCSBVTCQT xin trả lời về cụm từ “Quang Sơn còn, Thành cổ Quảng Trị còn” mà ĐNT đã hỏi tại câu thứ 2. Sau nhiều nhân chứng lịch sử cuộc chiến đấu BVTCQT, chúng tôi đã gặp Trưởng ban BLLCCB Trung đoàn 48-Thạch Hãn, ông cũng là một trong nhiều cán bộ trực tiếp chiến đấu 81 ngày đêm BVTCQT năm 1972 cung cấp cho chúng tôi nội dung trả lời ĐNT, cụ thể như sau:
Trước tiên, DĐCSBVTCQT xin được nói rõ, chính xác về cụm từ này là: “QUANG SƠN CÒN, QUẢNG TRỊ CÒN” (Không có hai từ Thành cổ như trong câu hỏi) và đây không chỉ là phương châm hành động như ĐNT hỏi. Ngay từ những ngày đầu tháng 7 năm 1972 “QUANG SƠN CÒN, QUẢNG TRỊ CÒN” đã xuất hiện sau hai trận đánh thắng lợi đầu tiên cấp Tiểu đoàn của Trung đoàn 48 (mật danh là Quang Sơn khi Trung đoàn 48 bước vào bảo vệ Thị xã và Thành cổ Quảng Trị):
Trận đầu, tại khu vực Nam – Tây nam Thị xã Quảng Trị do Tiểu đoàn bộ binh 3 trung đoàn 48 triển khai lực lượng phòng ngự từ ngã ba Long Hưng trên đường số I (tiếp giáp với đội hình phòng ngự của Tiểu đoàn Địa phương 8 Quảng Trị lúc đó) kéo sang phía Tây nam là khu vực La Vang (nơi đây có nhà thờ La Vang); Tiểu đoàn bộ binh 3 trung đoàn 48 đã chiến đấu ngăn chặn lực lượng bộ binh, xe tăng có hỏa lực mạnh chi viện của lữ Dù 2 đối phương tiến công, trọng điểm chúng tiến đánh vào trận địa của Tiểu đoàn 3 tại ngã ba Long Hưng và La Vang Hữu, suốt từ sáng sớm ngày 03/7 đến hết ngày 07/7/1972. Tiểu đoàn bộ binh 3 trung đoàn 48 đã liên tiếp đánh trả, kiên cường giữ vững trận địa, thực hành phản kích tiêu diệt đối phương, chúng bị thiệt hại hàng trăm tên và nhiều xe tăng, xe bọc thép của lữ Dù 2 trước trận địa phòng ngự của Tiểu đoàn bộ binh 3 trung đoàn 48-Quang Sơn.
Trận tiếp sau, tại khu vực đông Thị xã Quảng Trị do Tiểu đoàn bộ binh 1 trung đoàn 48 triển khai lực lượng phòng ngự ở Quy Thiện và Tri bưu (hai nơi này đều có nhà thờ Quy Thiện và Tri Bưu); đối phương đã sử dụng tiểu đoàn 8 Lính thủy đánh bộ từ Trâm Lý tiến đánh sang. Nắm được ý đồ của đối phương, Tiểu đoàn 1 trung đoàn 48 đã mưu trí giữ được bí mật trận địa, lừa cho đối phương chủ quan, nhanh chóng đẩy dồn lực lượng từ Trâm Lý sang trước trận địa phòng ngự của ta tại Quy Thiện; tiểu đoàn 1 trung đoàn 48 bất ngờ đồng loạt nổ súng đánh chặn phía trước, đánh mạnh ngang sườn đội hình và hỏa lực dồn dập đánh vào đội hình phía sau đối phương; tập trung tiêu diệt lực lượng tiểu đoàn 8 Lính thủy đánh bộ tại những nơi chúng co cụm ngay từ sáng đến giữa trưa ngày 08/7/1972 trên cánh đồng làng Quy Thiện. Trận này đối phương bị thiệt hại nặng, tiểu đoàn 8 Lính thủy đánh bộ không còn sức chiến đấu bị đưa về phía sau củng cố, bổ sung lực lượng.
Từ 2 trận đánh thắng vang dội của 2 tiểu đoàn nói trên thuộc Trung đoàn 48-Quang Sơn là Trung đoàn đầu tiên được Bộ Tư lệnh Mặt trận Trị-Thiên (còn gọi là Mặt trận B5) giao nhiệm vụ bảo vệ Thị xã và Thành cổ Quảng Trị năm 1972 (BVTCQT). Thường vụ Đảng ủy và Ban Chi huy Trung đoàn 48-Quang Sơn đã quyết định phát động tinh thần, ý chí chiến đấu của các lực lượng dưới quyền chỉ huy (những ngày đó chỉ mới có lực lượng của Trung đoàn 48 và 2 Tiểu đoàn Địa phương của tỉnh Quảng Trị là Tiểu đoàn 3 và Tiểu đoàn 8) thuộc Ban Chỉ huy BVTCQT với quyết tâm còn người còn trận địa cùng khẩu hiệu hành động “QUANG SƠN CÒN, QUẢNG TRỊ CÒN”; hồi đó: Quang Sơn là Trung đoàn 48; Quảng Trị là Thị xã Quảng Trị (ĐNT đừng nhầm là tỉnh Quảng Trị); ngay sau đấy toàn thể cán bộ, chiến sĩ chiến đấu, phục vụ chiến đấu hưởng ứng và đã biến ý chí chiến đấu thành lời thề chiến đấu “QUANG SƠN CÒN, QUẢNG TRỊ CÒN”; từ đấy các đơn vị của Trung đoàn 95; Trung đoàn 88; Trung đoàn 102; các Tiểu đoàn lẻ của một số đơn vị khác, v…v…thay nhau bước vào chiến đấu trong phạm vi Thị xã Quảng Trị đều đặt dưới quyền chỉ huy của Ban Chỉ huy bảo vệ Thị xã và Thành cổ Quảng Trị do Thiếu tá Lê Quang Thúy, Trung đoàn Trưởng trung đoàn 48 làm Chỉ huy Trưởng; Thiếu tá Hoàng Thiện, Chính ủy trung đoàn 95 làm Chính ủy kiêm Bí thư Ban cán sự Đảng Ban chỉ huy BVTCQT đã được Bộ Tư lệnh Mặt trận Trị – Thiên quyết định, giao nhiệm vụ cũng đều thực hiện lời thề “QUANG SƠN CÒN, QUẢNG TRỊ CÒN” cho đến khi rời khỏi Thị xã-Thành cổ Quảng Trị.
Bạn ĐNT thân mến, đến lúc này chắc Bạn biết tường tận “QUANG SƠN CÒN, QUẢNG TRỊ CÒN” không còn là Lời thề chiến đấu của riêng Trung đoàn 48 mang mật danh Quang Sơn hồi đó nữa; Lời thề ấy đã là của tất cả mọi cán bộ, chiến sỹ của các đơn vị trực tiếp chiến đấu, trực tiếp phục vụ chiến đấu dưới quyền chỉ huy của BCH/BVTCQT trong 81 ngày đêm năm 1972 tại Thị xã Quảng Trị trong đó có Thành Cổ đã là AHLLVTND và là biểu tượng tự hào của quân, dân Quảng Trị và cũng là của cả dân tộc Việt Nam.
Riêng Trung đoan 48 trước khi bước vào thừa hành nhiệm vụ chiến đấu BVTCQT năm 1972 có mật danh là Đoàn Quang Sơn; sau 81 ngày đêm BVTCQT năm 1972. Ngày 20 tháng 12 năm 1972 Trung đoàn 48-Quang Sơn đã được Chủ tịch Nước phong tặng danh hiệu cao quý Đơn vị AHLLVT và được mang danh hiệu Trung đoàn 48-Thạch Hãn từ đấy.
DĐCSBVTCQT xin cung cấp và cũng là trả lời câu hỏi thứ 2 của ĐNT.
Chân thành cảm ơn sự quan tâm của ĐNT cùng Bạn đọc đối với lịch sử tác chiến BVTCQT trong 81 ngày đêm năm 1972 và mong nhận được những câu hỏi khác nữa xung quanh chủ đề này .
Tháng 8 năm 2015
HIỆN THỰC (ghi chép)
doanthachhan.vn Diễn đàn chiến sỹ bảo vệ Thành cổ Quảng Trị 1972