Cuộc chiến bảo vệ Thành Cổ Quảng Trị (Phần 2)

CUỘC CHIẾN BẢO VỆ THÀNH CỔ QUẢNG TRỊ
81 NGÀY ĐÊM DIỄN RA NHƯ THẾ NÀO

Đại tá Nguyễn Hải Như,
nguyên Tham mưu Trưởng
Ban chỉ huy bảo vệ Thị xã – Thành cổ Quảng Trị
năm 1972

( Tiếp theo )

             Trên hướng tác chiến bảo vệ Thị xã Quảng Trị do nhận nhiệm vụ chiến đấu sớm hơn các hướng khác nên đã kịp thời cùng tỉnh đội Quảng Trị triển khai lực lượng ngăn chặn được đà tiến công của địch vào Thị xã.
            Ngày 20 tháng 6 năm 1972 Trung đoàn 48 nhận được lệnh của Bộ Tư lệnh chiến dịch để Tiểu đoàn 2 ở lại tiếp tục chiến đấu với Sư đoàn 304 tại khu vực núi Cái Mương (phía tây bắc Thừa Thiên Huế), còn toàn bộ Trung đoàn cơ động về huyện Triệu Phong phía bắc Thị xã.
          Ngày 26/6 Trung đoàn nhận lệnh của Sư đoàn 320B sẵn sàng vào chiến đấu bảo vệ Thị xã Quảng Trị. Đêm 29/6 được lệnh của Bộ tư lệnh chiến dịch đưa tiểu đoàn 3 bộ binh của trung đoàn vào tổ chức trận địa phòng thủ tại khu vực La Vang phía Nam Thị xã 3km và đưa Tiểu đoàn 1 bộ binh vào bố trí khu vực Nhan Biều, Trung Kiên phía Tây sông Thạch Hãn sẵn sàng đánh địch.
          22 giờ ngày 3 tháng 6 tư lệnh chiến dịch Thiếu tướng Lê Trọng Tấn sử dụng qua điện thoại trực tiếp giao nhiệm vụ cho Thiếu tá Lê Quang Thúy – Trung đoàn trưởng Trung đoàn 48: “ Trung đoàn 48 cùng với tỉnh đội Quảng Trị tổ chức phòng thủ khu vực La Vang, Tích Tường, ngã ba Long Hưng, nhà ga Quảng Trị, Trị Bưu dùng chướng ngại vật kết hợp với hỏa lực của đơn vị và hỏa lực pháo binh cấp trên chi viện cho, kiên cường không cho địch lọt vào Thị xã…”.
           Cũng từ 3/6/1972 Trung đoàn 48 tách khỏi đội hình Sư đoàn 320B và chịu sự lãnh đạo chỉ huy trực tiếp của Bộ tư lệnh chiến dịch và được Bộ Tư lệnh chiến dịch giao trách nhiệm chỉ huy chung các lực lượng chiến đấu phòng thủ Thị xã Quảng Trị.
           Cho tới ngày 3 tháng 7 năm 1972 (ngày đánh trận đầu giữa lực lượng phòng thủ Thị xã với Lữ đoàn số 2 tại La Vang) tại khu vực Thị xã có các lực lượng như sau:
– Tiểu đoàn 8 Bộ đội địa phương tỉnh (quân số 360) vào bố trí trong Thị xã từ ngày 20 – 21 tháng 6 năm 1972.
– Tiểu đoàn 3 bộ binh của Trung đoàn 48 (quân số 287) vào chốt giữ khu vực La Vang đêm 29 tháng 6 năm 1972.
– Tiểu đoàn 1 bộ binh của Trung đoàn 48 (quân số 250) vào bố trí chiến đấu khu vực phía Đông Thị xã.
          Kết hợp chiến đấu còn có Đại đội 32 bộ binh và dân quân, du kích Thị xã Quảng Trị, dân quân du kích xã Hải Thượng, Hải Trí.
        Chi viện chiến đấu có các lực cao xạ 37 bố trí ở phía Nam Thị xã, chưa có lực lượng pháo binh vào chi viện.
       Sở chỉ huy cơ bản của Trung đoàn bố trí tại An Mô phía Bắc Thị xã.
      Từ 6/7/1972 – 13/7/1972 có thêm các lực sau:
             – Tiểu đoàn 2 bộ binh – Trung đoàn 48 (quân số 284) vào 6/7 bố trí chiến đấu khu vực Bắc và Tây Bắc Thành cổ, trong đó có 1 Đại đội (C5) xuống chốt giữa khu vực Ngã ba Long Hưng.
            – Cùng ngày có các Đại đội hỏa lực của Trung đoàn vào chiến đấu và tổ chức sở chỉ huy phía trước của Trung đoàn bố trí tại khu vực nhà Dinh Tỉnh trưởng của chính quyền ngụy.
           – Đêm 6/7 còn được tăng cường 1 Đại đội xe tăng của Trung đoàn 202 (chỉ sang được 3 xe) và 1 Trung đội thuộc bộ đội địa phương Vĩnh Linh.
     Đêm ngày 9 và 10 tháng 7 năm 1972 được tăng cường thêm:
         – Tiểu đoàn 3 Tam Đảo – Bộ đội địa phương tại Quảng Trị (quân số 335) vào bố trí chốt giữ khu vực Thành cổ.
         – Đại đội công binh của Trung đoàn 229 (quân số 50) và 2 tiểu đội tên lửa phòng không A72.
        Các đơn vị trên đây là những lực lượng tham gia chiến đấu những ngày đầu (sau này gọi là đợt 1) dưới sự chỉ huy chung của Ban chỉ huy Trung đoàn 48 trực tiếp bảo vệ Thị xã Thành cổ Quảng Trị từ 28/6 – 13/7/1972.
            Bước vào chiến đấu trong điều kiện gấp rút, các đơn vị của ta hầu hết đều qua hơn 2 tháng chiến đấu liên tục, vũ khí, khí tài, quân số hao hụt nhiều chưa kịp bổ sung. Tương quan lực lượng địch – ta quá chênh lệch. Nhưng với ý trí quyết tâm và danh dự của người chiến sỹ cách mạng, chúng ta không thể để kẻ thù lấy chiến thắng ở đây để làm cái cớ hạ uy thế của Phái Đoàn ta- những người đại diện của nhân dân ta đang đấu tranh với chúng trong đàm phán sắp diễn ra tại Hội nghị Pari.
         Với sự chỉ đạo động viên kịp thời của Bộ tư lệnh chiến dịch, sự chi viện đắc lực của Trung đoàn 45 phòng không và các tiểu đoàn cao xạ, quân dân trên mặt trận Thị xã Quảng Trị đã dũng cảm kiên cường phá ta kế hoạch chiếm Thị xã và cắm cờ lên Thành cổ trước ngày 10 tháng 7 và 13 tháng 7 của Sư đoàn 2 dù của địch. Thị xã, Thành cổ vẫn được ta giữ vững.
          19 giờ ngày 10 tháng 7 năm 1972 Ban chỉ huy Trung đoàn 48 đã nhận được điện khen của Bộ tư lệnh chiến dịch. Trích điện khen số 883 và 889 của Bộ tư lệnh chiến dịch, bức điện viết:
             “Ngày 10 tháng 7 là một ngày cao điểm, địch tập trung cố gắng chiếm Quảng Trị nhưng chúng đã bị ta đánh cho thất bại. Bộ chỉ huy mặt trận nhiệt liệt khen ngợi các đồng chí. Địch đã thú nhận chúng gặp phải sự đánh trả quyết liệt, cuộc hành quân là sai lầm, Quảng Trị là một cái bẫy . . . Tuy nhiên, do yêu cầu thúc bách về chính trị, địch cố gắng chiếm lại Quảng Trị trong dịp chuẩn bị Hội nghị Pari. Kiên quyết giữ vững Quảng Trị là nhiệm vụ có ý nghĩa quyết định lúc này. Bộ chỉ huy mặt trận tin tưởng các đồng chí sẽ làm tròn nhiệm vụ vẻ vang”

(Còn tiếp)